Cornelis Corneliszoon

Cornelis Corneliszoon (geboren omstreeks 1550 in Uitgeest - gestorven na 1600) was de uitvinder van de houtzaagmolen. Door middel van het toepassen van een krukas in een windmolen werd een draaiende beweging omgezet in een op- en neergaande beweging. Hiermee werden de houtzagen aangedreven en konden op grote schaal en met grote precisie automatisch planken gezaagd worden. Voor de houtzaagmolen werd op 15 december 1593 octrooi verleend, voor de krukas gebeurde dit op 6 december 1597.

De uitvinding werd later verbeterd tot een geïntegreerde constructie, de zogenaamde paltrok houtzaagmolen. Dit type houtzaagmolen is van groot belang geweest voor het bouwen van de schepen van zowel de VOC als de WIC. De uitvinding heeft in belangrijke mate bijgedragen aan de economische opbloei van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden in de 17e eeuw

Naast de uitvinding van de houtzaagmolen had Cornelis Corneliszoon van Uitgeest meerdere octrooien op zijn naam staan, o.a. een oliemolen met een kollergang (kantstenen), een rosmolen en de voorloper van de centrifugaalpomp.

Literatuur: H. Bonke et al., Cornelis Corneliszoon van Uitgeest: uitvinder aan de basis van de Gouden Eeuw, 2e dr. Zutphen 2004.